“…**ทุกท่านที่ฟังผมอยู่ในขณะนี้ คงรู้สึกเฉย ๆ

“…**ทุกท่านที่ฟังผมอยู่ในขณะนี้ คงรู้สึกเฉย ๆ

ลักษณะนี้แหละมีอยู่ในคนทุกคน ไม่ยกเว้น**

ไม่ว่าจะเป็นผู้หญิง-ผู้ชาย พระ-เณร

คนไทย คนจีน คนลาว คนเขมร

ซึ่งก็สมมติเรียกขึ้นมาทั้งนั้น

แต่ก็จริง-จริงโดยสมมติ

**ลักษณะเฉย ๆ อันนี้

ท่านเรียกว่า‘เป็นปรมัตถบัญญัติ เป็นอรรถบัญญัติ’

ใครจะรู้หรือไม่รู้ มันก็มีอยู่อย่างนั้น

ลักษณะอันนี้ มันมีมาก่อนพระพุทธเจ้าอีกด้วย

พระพุทธเจ้าเป็นผู้มีสติปัญญา ค้นพบเป็นคนแรก

ลักษณะอันนี้เป็นลักษณะไม่ทุกข์-ไม่สุข

มันเหนือทุกข์-เหนือสุข เหนือดี-เหนือชั่ว

ไม่ใช่บาป-ไม่ใช่บุญ

ท่านกล่าวว่า‘เป็นของหาง่ายสำหรับคนฉลาด-คนมีปัญญา

หรือมนุษย์ผู้มีจิตใจสูง’**

คนไม่ฉลาด-ไม่รู้จัก ก็หันไปหาบุญ

ไปทอดกฐินที่นั่น ไปบังสุกุลที่นี่

ก็เพื่อให้ได้อันนี้ แต่ก็ไม่ได้พบ-ได้เห็น

เหมือนกับขุดบ่อน้ำไม่ถูกสายน้ำ

ขุดจนตาย-ก็ไม่พบน้ำ หรือจะมีน้ำ-ก็น้อยที่สุด

หรืออุปมาให้ฟังอีกอย่างหนึ่ง

เหมือนก้อนน้ำแข็งใหญ่ ๆ ที่วางไว้ตากแดด-ตากลม

ไม่นาน น้ำแข็งก็ละลายเป็นน้ำเหมือนเดิม

**เมื่อได้ทำบุญ-ทำทาน ก็ดีใจ-สบายใจ

แต่เมื่อมีคนมาตำหนิ ความดีใจ-อิ่มใจก็หายไป

เขาไม่ได้เห็นความเป็นปกติของจิต

ที่มันมีอยู่แล้วแต่เดิมและตลอดเวลา

ความดีใจ-เสียใจ เพิ่งจะเกิดขึ้นมาทีหลัง

และไม่อาจตั้งอยู่ได้

คนฉลาด-มีปัญญา จึงจะเห็นลักษณะอันนี้ได้**

และรู้จัก-เข้าใจปรมัตถบัญญัติ-อรรถบัญญัติ และอริยบัญญัติ

ดังนั้น **เมื่อเราฟังแล้วต้องพิจารณาจริง ๆ

แล้วก็ดูตัวเองจริง ๆ อย่าไปดูคนอื่นมากเกินไป

อย่าไปคอยจับคำพูดคนอื่นมากเกินไป

คอยดูความคิดตัวเองอยู่ที่ตรงนี้**…”

หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ