“…พระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้านั้น มีมาก

“…พระธรรมคำสอนของพระพุทธเจ้านั้น มีมาก

ไม่สามารถจะเอามาพรรณนาได้หมด

เราคงเคยได้ยิน-ได้ฟังกันมาแล้วว่า

‘ในสมัยหนึ่ง พระพุทธเจ้าของเรานี้

พาภิกษุจำนวนหนึ่งเดินเข้าไปในป่า

ไปเห็นใบไม้แห้งหล่นเกลื่อนอยู่

พระองค์ได้หยิบใบไม้มากำมือหนึ่ง

แล้วถามภิกษุเหล่านั้นว่า ภิกษุทั้งหลาย

ใบไม้ในกำมือของเราตถาคต กับใบไม้ทั้งป่า

อย่างไหนมีมากกว่ากัน ?

ภิกษุเหล่านั้นทูลตอบว่า ใบไม้ในป่ามีมากกว่า

อย่างไม่สามารถจะเอามาเปรียบกับใบไม้ในกำมือได้เลยพระเจ้าข้า

พระพุทธองค์จึงตรัสสอนว่า

ความรู้ความเข้าใจที่เราตถาคตศึกษามานั้น

มีมากเปรียบได้กับใบไม้ทั้งป่า

ส่วนความรู้ที่เราเอามาสอนพวกเธอทั้งหลายนั้น

เท่ากับใบไม้ในกำมือเดียวนี้เท่านั้น’

หากจะเปรียบใบไม้ในป่า

ก็ได้แก่ การทำบุญ-ให้ทาน รักษาศีล

และการเจริญสมถกรรมฐาน

ส่วน**ใบไม้ในกำมือ ก็คือ‘วิปัสสนา’โดยเฉพาะเท่านั้นเอง**

อย่างไรก็ดี **การทำวิปัสสนานี้

ต้องศึกษาด้วยการฟัง ด้วยการอ่านให้เข้าใจ

แล้วจึงลงมือปฏิบัติ

ไม่เช่นนั้นจะเป็นการเสียเวลา

กับการที่จะคว้าเอาใบไม้ทั้งป่า

วิปัสสนาที่พระพุทธเจ้าสอนเอาไว้ว่า

ให้เจริญสติปัฏฐาน ๔ นั้น ก็คือให้มีสติ

ธรรมที่มีอุปการะมาก ท่านก็บอกไว้แล้วว่า มี ๒ อย่าง

คือ ‘สติ’ (และ)‘สัมปชัญญะ’

๑. สติ (คือ)ความระลึกได้

ก่อนทำอะไร-คิดอะไร ก็ให้เรามีสติรู้

๒. สัมปชัญญะ (คือ)ความรู้ตัว

ขณะทำอะไร-คิดอะไร ก็ให้รู้ตัวอยู่เสมอ

‘สติ-สัมปชัญญะ’

เมื่อพูดเป็นภาษาบ้านเรา ก็คือ

ให้รู้สึกตัว-ตื่นตัว รู้สึกใจ-ตื่นใจอยู่เสมอนั่นเอง**…”

หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ