“…‘การปฏิบัติธรรมะนั้นมีหลายวิธี

“…‘การปฏิบัติธรรมะนั้นมีหลายวิธี

บางคนก็ชอบพุท-โธ สัมมา-อรหัง นับ ๑-๒-๓

หรือพอง-ยุบ หรืออานาปานสติ

แต่รวมความแล้วก็ไปจุดเดียวกัน’ ว่าอย่างนั้น

แต่ความจริงนั้น *เรารู้จริงไหม ?

หรือยังไม่รู้จริง (ที่)ว่ามันไปจุดเดียวกัน

ถ้าหากยังไม่รู้จริง ก็แสดงว่า

เป็นการคาดคิด(แล้ว)เอามาพูดเท่านั้นเอง*

**หากคนใดรู้ธรรมะจริงแล้วก็ต้อง

อย่างที่เราเคยได้ยินได้ฟังกันมาแล้วว่า

‘ยอมเสียสละทรัพย์ เพื่อรักษาอวัยวะ

ยอมเสียสละอวัยวะ เพื่อรักษาชีวิต

ยอมเสียสละชีวิต เพื่อรักษาความจริง’

แล้วพวกเราเป็นอย่างที่ว่านี้แล้วหรือยัง ?!

ถ้าเรารู้ธรรมะ-เข้าใจธรรมะ

เป็นของจริง ซาบซึ้งถึงจิตใจจริง ๆ แล้ว

ก็ต้องยอมเสียสละชีวิต เพื่อรักษาความจริงได้-ยอมหมด

แต่เราเป็นอย่างนั้นแล้วหรือยัง ?!

ที่ผมหรืออาตมาจะพูดในคราวนี้

ก็ว่ายอมเสียสละชีวิตเพื่อตัวเรา และเพื่อเพื่อนฝูงของเรา**

ดังนั้น **การปฏิบัติธรรม จึงเป็นการปฏิบัติเพื่อตัวเรา

เมื่อปฏิบัติเพื่อตัวเราแล้ว

ก็เป็นไปเพื่อเพื่อนฝูง และมนุษย์ทุกคนด้วย

คำว่า‘มนุษย์’นี้ ไม่ได้หมายถึงเฉพาะคนไทย

หรือคนกลุ่มใดโดยเฉพาะ

แต่หมายถึงคนทุกคน ทุกชาติ-ทุกภาษา

เพราะเป็นคนเหมือนกัน มีชีวิตเหมือนกัน

และความต้องการไม่มีทุกข์ ก็มีเหมือนกัน**

แล้ว*ความทุกข์มันเกิดขึ้นมาได้อย่างไร ?

เกิดขึ้นมาได้-เพราะเราไม่รู้นี่เอง มันเป็นอย่างนั้น

ความทุกข์ที่ผมจะพูดนี้

มิได้หมายถึงความทุกข์ไม่มีเงิน-ไม่มีเพื่อน

ไม่ได้หมายถึงความทุกข์อย่างนั้น

(แต่)หมายถึง โทสะ-โมหะ-โลภะ

มารบกวนจิตใจของเรานี้เอง*

**โทสะ เมื่อเกิดขึ้น-ก็เป็นทุกข์อย่างหนึ่ง (คือ)ไม่พอใจ

และเมื่อโลภะเกิดขึ้น ก็เป็นทุกข์อีกอย่างหนึ่ง (คือ)พอใจ

เป็นทุกข์เหมือนกัน เรียกว่ามืดสีดำ กับ มืดสีขาว

ที่เป็นดังนี้เพราะโมหะ (คือ)ไม่รู้จริงนั่นเอง

ความทุกข์ประเภทนี้ไม่ยกเว้นใครทั้งหมดเลย**

คนไทยก็มีโทสะ-โมหะ-โลภะ

คนฝรั่งเศส คนอังกฤษ คนอเมริกา คนเขมร คนญวน คนลาว

ก็มีโกรธ-โลภ-หลง เหมือนกัน

พระสงฆ์องค์เจ้าก็มีเหมือนกัน

มีโทสะ-โมหะ-โลภะ เหมือนกัน

สิ่งนี้แหละมารบกวนตัวเรา

ให้เราไม่มั่นคงต่อคำพูด-คำสอนของพระพุทธเจ้า…”

หลวงพ่อเทียน จิตฺตสุโภ